Strona główna > Gatunki roślin uprawnych > Trawy pozapaszowe i energetyczne > Proekologiczna uprawa gatunków traw marginalnych

Proekologiczna uprawa gatunków traw marginalnych

Żurek G., Martyniak D., Prokopiuk K. „Proekologiczna uprawa gatunków traw marginalnych


Opracowanie wykonano podczas realizacji podzadania 1 w zadaniu 8.1.
„Doskonalenie nasiennictwa gatunków traw o niskiej rentowności na użytki i tereny zielone”
w ramach Programu Wieloletniego IHAR-PIB 2008 – 2013

 

Proekologiczna uprawa gatunków
traw marginalnych

 

Autorzy opracowania::
Grzegorz Żurek
Danuta Marttyniak
Kamil Prokopiuk


Prracowania Traw Pozapaszowych i Roślin Enerrgetycznych,,
Zakład Traw,, Roślin Enerrgetycznych, IHAR-PIB

 

Część I. Zasady ogólne, dobór gatunków i komponowanie mieszanek

I.1. Wstęp

Zbiorowiska trawiaste stanowią integralne elementy krajobrazu wiejskiego. Wraz z postępującą intensyfikacją i specjalizacją produkcji rolnej gospodarowanie na użytkach zielonych postrzegane jest jako zajęcie co najmniej nieopłacalne. Pomimo rozlicznych korzyści dla środowiska oraz dla rolnika, wiele dotychczas trwałych użytków zielonych przekształcanych jest na inny typ użytkowania. Co więcej, w niektórych regionach kraju pojawiają się tereny na których normalne gospodarowanie (tzn. produkcja żywności) nie jest możliwe bądź jest nieopłacalne z uwagi na wyjałowienie gleby, zaburzenie jej struktury bądź obecność w niej substancji niepożądanych w łańcuchu pokarmowym ludzi bądź zwierząt.

Konsekwencją intensyfikacji uprawy na terenach zielonych jest również zubożenie florystyczne obszarów objętych tym rodzajem działalności. Wynika to z dążenia do pozyskiwania możliwie największych plonów, bez zbytniej dbałości o bioróżnorodność środowiska rolniczego. Konsekwencją tego jest znaczne zawężeniem wykorzystania lub całkowitą rezygnację np. z większości gatunków traw. Szeroka gama 28 gatunków hodowlanych, uprawianych w przeszłości na obszarze kraju pozwalała na ich lokalizację praktycznie w każdym siedlisku, co miało, i ma nadal szczególne znaczenie przy rozdrobnieniu gospodarstw w Polsce.

Niska opłacalność rolniczego użytkowania tzw. ”traw marginalnych” – tworzących bioróżnorodność nie generuje środków dla hodowli i reprodukcji nasiennej. Dotyczy to nawet gatunków utrzymujących się jeszcze w użytkowaniu rolniczym. Mianem „traw marginalnych” określamy gatunki, które znajdują się obecnie na marginesie zainteresowania producentów nasion, a co za tym idzie również rolników (Żurek i Sevcikova, 2010). Ich reprodukcja jest trudna, tolerancja na warunki środowiska czasem węższa niż gatunków uprawnych, co z kolei determinuje konieczność  dokładniejszego dobierania stanowiska pod uprawę. Co najważniejsze, ich uprawa nie gwarantuje wysokich plonów utrzymujących się przez kilka kolejnych sezonów. Powyższe decyduje o faktycznym zaniechaniu reprodukcji tego typu gatunków w Polsce. Znaczenie traw w sensie społecznym jest natomiast wyjątkowo duże i wybiega poza strefę rolniczą oraz ekonomikę gospodarczą. Ich pozapaszowa funkcja, głównie jako roślin przetwarzających energię słoneczną i tworzących biomasę oraz pochłaniających CO2, i co się z tym wiąże, produkujących tlen jest bardzo duża ze względu na znaczne obszary, które zajmują w Polsce (ok. 4 mln ha łąk i pastwisk oraz prawie 2 mln ha nieużytków).

Niniejsze opracowanie stanowi przyczynek do realizacji działań, które mają doprowadzić z jednej strony do poprawy bioróżnorodności i walorów użytkowych wielu obszarów obecnie zdegradowanych a z drugiej do przywrócenia do uprawy wielu gatunków traw, które kiedyś znajdowały się w powszechnym użyciu i reprodukcji nasiennej a obecnie są bardzo trudno dostępne, a miejsce ich zajęły intensywne odmiany gatunków krótkotrwałych gatunków pastewnych.

>> Pełny tekst opracowania <<

design by VENTI