Strona główna > Struktura organizacyjna > Zakład Traw, Roślin Motylkowatych i Energetycznych

Zakład Traw, Roślin Motylkowatych i Energetycznych

dr hab. inż. Grzegorz Żurek, prof. nadzw. IHAR-PIB

tel.: 22 733 45 71
e-mail: g.zurek@ihar.edu.pl

 

Pracownia Traw Pastewnych i Roślin Motylkowatych

dr hab. inż. Elżbieta Kochańska-Czembor, prof. nadzw. IHAR-PIB

tel.: 733 45 74, 733 45 69

e-mail: e.czembor@ihar.edu.pl

 

Pracownicy naukowi: dr Zbigniew Bodzon, adiunkt, z.bodzon@ihar.edu.pl

 

Zadania:

Trawy pastewne

  • Epidemiologia chorób powodowanych przez patogeny występujące na trawach pastewnych w różnych systemach użytkowania
  • Wytwarzanie materiałów wyjściowych do dalszej hodowli traw pastewnych o podwyższonej odporności na choroby i o wysokiej wartości gospodarczej
  • Określanie wartości gospodarczej wybranych gatunków traw pastewnych w użytkowaniu tradycyjnym i ekologicznym

Rośliny Motylkowate

  • Dziedziczenie nowych cech i ocena efektów heterozji u mutantów lucerny siewnej
  • Opracowanie zasad produkcji nasiennej roślin motylkowatych

Kukurydza

  • Epidemiologia chorób powodowanych przez grzyby z rodzaju Fusarium spp. na kukurydzy
  • Ocena zagrożenia skażeniem ziarna kukurydzy mikotoksynami fuzaryjnymi
  • Poszukiwanie źródeł odporności kukurydzy na choroby powodowane przez grzyby z rodzaju Fusarium spp.

Pracownia Traw Pozapaszowych i Roślin Energetycznych

dr hab. inż. Grzegorz Żurek, prof. nadzw. IHAR-PIB

 

Pracownicy naukowi:
dr inż. Danuta Martyniak, , d.martyniak@ihar.edu.pl

dr inż. Kamil Prokopiuk, k.prokopiuk@ihar.edu.pl

 

Zadania Pracowni:

  • opracowywanie i doskonalenie metod oceny jakości gatunków oraz odmian trawnikowych
  • badania oraz doskonalenie nasiennictwa traw z uwzględnieniem wybranych elementów technologii uprawy
  • opracowywanie podstaw reprodukcji oraz odtwarzanie gatunków traw o niskiej rentowności na tereny zielone
  • ocena reakcji traw na stresy abiotyczne jak np. susza, cień, skażenie gleby metalami ciężkimi
  • ocena potencjału plonotwórczego, jakości użytkowej oraz opracowanie podstaw agrotechniki wybranych gatunków roślin energetycznych
  • tworzenie materiałów wyjściowych do prac hodowlanych w grupie traw gazonowych, marginalnych oraz roślin energetycznych

 

Gatunki w kręgu zainteresowań Pracowni: Lolium perenne, Lolium multiflorum, Festuca arundinacea, Festuca rubra, Festuca ovina, Festuca pratensis, Poa sp., Deschampsia cespitosa, Koeleria macrantha, Beckmania eruciformis, Puccinellia distans, Agropyron elongatum, Bromus sp., Phalaris arundinacea, Miscanthus x giganteus, Spartina pectinata, Panicum virgatum, Andropogon gerardii i inne.

 

Wizyta na polu doświadczeń trawnikowych w Radzikowie.

Ocena tolerancji traw na zacienienie w symulowanym cieniu.

 

Ważniejsze publikacje:
- Prończuk S. 1993. System oceny traw gazonowych. Biul. IHAR, 186: 127-132
- Prończuk S, Żurek, G, Żyłka D, Prończuk M. 2001. Ocena śmiałka darniowego (Deschampsia caespitosa (L). P. Br.) w różnym użytkowaniu trawnikowym. Zesz. Prob. Post. Nauk. Rol. 474: 113 - 121
- Prończuk S., Prończuk M., Żyłka D., Żebrowski J. 2001. Reakcja traw gazonowych na zacienienie. Zeszyty Prob. Post. Nauk Rol. 474: 91-101
- Prończuk S., Prończuk M. 2003. Zmienność cech u odmian Poa pratensis L. w umiarkowanie intensywnym użytkowaniu trawnikowym. Biul. IH AR, 225: 265 - 276
- Prończuk S., Przydatek T., Ramenda S. 2003. Standardowe Mieszanki Nasion Traw na trawniki. Hod. Rośl. i Nas. 4: 37 - 40

  • Badanie patogenów i chorób traw

Badania obejmują następujące zagadnienia:

- Występowanie patogenów traw i chorób w uprawie traw na nasiona i uprawach trawnikowych przy stosowaniu różnej intensywności użytkowania: eko, relaks, park i sport, oraz w różnych warunkach oświetlenia: pełne słońce, cień naturalny i sztuczny
- Ocena podatności gatunków i odmian traw na choroby

- Wpływ chorób na plon nasion i cechy odmian w użytkowaniu trawnikowym

 

Diagnoza choroby w doświadczeniu trawnikowym.

Zarodniki konidialne Dreschslera poae - patogena brunatnej plamistości liści u wiechliny łąkowej.

 

Badania koncentrują się na głównych gatunkach traw stosowanych do mieszanek w Polsce: życica trwała (Lolium perenne L.), kostrzewa czerwona (Festuca rubra L.),- wiechlina łąkowa (Poa pratensis L.) oraz nowo wprowadzanych do uprawy trawnikowej: śmiałek darniowy (Deschampsia caespitosa P.B.)
 

Różnice w podatności odmian na rdzę żółtą w użytkowaniu trawnikowym.

 

Ważniejsze publikacje:

- Prończuk M. 1996. Główne choroby traw gazonowych w Polsce. Biul IHAR 199:157-168
- Prończuk M., Wiewióra B. 1999. Badania nad występowaniem sporyszu [Claviceps purpurea (Fr.) Tul.] w nasionach traw. Biul. IHAR 212: 257-270
- Wiewióra B, Prończuk M. 2000. Mikroorganizmy zasiedlające materiał siewny traw gazonowych i ich wpływ na choroby traw w uprawie trawnikowej Biul. IHAR 214: 269-284
- Prończuk M. 2000. Choroby traw – występowanie i szkodliwość w uprawie na nasiona i użytkowaniu trwnikowym. Monografie i rozprawy naukowe IHAR 4: ss 183
- Prończuk M. 2002. Rdza źdźbłowa (Puccinia graminis ssp. graminicola Urban), jej gospodarze i szkodliwość w uprawie traw na nasiona Acta Agrob. Vol. 55, z. 1: 285-298
- Prończuk M. 2002 Występowanie i szkodliwość chorób traw, a intensywność uprawy trawników. Przegląd Nauk. Inż. i Kształt. Środ. Rocz. IX z.1(24): 218-227
- Prończuk M., Prończuk S. 2003. Rdza żółta – nowe zagrożenie wiechliny łąkowej w użytkowaniu trawnikowym i uprawie na nasiona w Polsce. Biul. IHAR. 225: 339-352
- Prończuk M., Prończuk S., Zebrowski J. 2003. Response of Lolium perenne cultivars and ecotypes to artificial and natural shade conditions. Czech J.Genet. Plant Breed., 39: 363-366

  • Badanie potencjału chorobotwórczego grzybów z rodzaju Puccinia spp. u życicy trwałej i wykorzystanie odporności genetycznej w ich zwalczaniu

- Określenie potencjału chorobotwórczego grzybów z rodzaju Puccinia w stosunku do życicy trwałej (Lolium perenne L.) i życicy wielokwiatowej (Lolium multiflorum L.) z rozdzieleniem na Puccinia graminis subsp. graminicola oraz Puccinia coronata Corda na zestawie odmian różnicujących
- Prowadzenie badań „EUCARPIA multisite rust evaluation trial” (europejskie badania nad rdzą koronową i rdzą źdźbłową na życicy trwałej i wielokwiatowej) z włączeniem materiałów przekazanych przez polskich hodowców.
Badania są prowadzone dla 33 odmian życicy trwałej i 19 odmian życicy wielokwiatowej otrzymanych z laboratorium Swiss Federal Research Station for Agroecology and Agriculture, Zurich, Szwajcaria. Doświadczenia założono w 12 krajach –30 miejscowości przez 25 instytucji (10 państwowych i 15 prywatnych). Ocena podatności odmian na porażenie rdzą jest prowadzona przy infekcji naturalnej

 

Puccinia coronata Corda na życicy trwałej.

Puccinia graminis ssp. graminicola na życicy trwałej.

 

Ważniejsze publikacje:

- Czembor E., Feuerstein U., Żurek G. 2001. Preliminary observations on resistance of Kentucky bluegrass ecotypes from Poland to rust diseases. J. Phytopathol. 149: 83-89
- Czembor E. 2002. Selection of Kentucky bluegrass for Drechslera poae resistance under greenhouse conditions. J. Phytopathol. 150: 543-545
- Czembor E. 2003. Resistance of Kentucky bluegrass (Poa Pratensis L.) ecotypes from Polish Gene Bank to melting out (Drechslera poae) under field conditions in 1998-2000. Genetic Resources and Crop Evolution 50: 747-756
- Czembor E. 2003. Effect of propiconazole (Tilt 250 EC) and Drechslera poae on seed yield of Kentucky bluegrass. Journal of Plant Diseases and Protection 110(6): 560-567
- Czembor E. 2004. Resistance of Kentucky bluegrass ecotypes to melting out (Drechslera poae) under greenhouse conditions. Australasian J. Phytopathology

  • Doskonalenie wybranych elementów technologii uprawy traw na nasiona

Celem pracy jest rozpoznanie granicznej i optymalnej ilości wysiewu traw w oparciu o MTN i obsadę roślin w uprawie na nasiona.

Aktualnie prowadzone są badania nad:
- ilością wysiewu wynikająca z MTN - gwarantująca optymalną obsadę roślin na jednostce powierzchni
- ustaleniem właściwej obsady roślin poprzez ekstremalne ilości wysiewu (min, max)
- zagęszczeniem pędów wegetatywnych i generatywnych w korelacji z uzyskanym plonem nasion

 

Odmiana musi też dawać nasiona.

 

Ważniejsze publikacje:
- Żyłka D., Prończuk S. 1996. Wpływ terminu i sposobu siewu życicy trwałej na plon nasion. Zesz. Probl. Post. Nauk Rol. 451: 270-286
- Martyniak J., Żyłka D. 1997. Zmienność współczynnika rozmnażania form dzikich i odmian wybranych gatunków traw. Zesz. Probl. Post. Nauk Rol. 451:183-195
- Żyłka D., Prończuk S. 2000. Współzależność pomiędzy masą tysiąca nasion a wybranymi cechami morfologicznymi i biologicznymi form gazonowych Poa pratensis L. Łąkarstwo w Polsce, 3:193-198
- Żyłka D., Prończuk S., Prończuk M. 2001. Porównanie kępowych i rozłogowych podgatunków kostrzewy czerwonej (Festuca rubra L.) pod względem przydatności na użytkowanie trawnikowe i nasienne. Zesz. Probl. Post. Nauk Rol. 474: 155-167
- Martyniak J., Martyniak D. 2002. Znaczenie obsady roślin w uprawie traw na nasiona na przykładzie życicy trwałej (Lolium perenne L.). Fragmenta Agronomica, 2 (74): 149-160

  • Badanie sposobu dziedziczenia i zmienności cech i wykorzystywanie nowych unikalnych źródeł genetycznych oraz efektów heterozji w ulepszaniu cech użytkowych roślin motylkowatych drobnonasiennych

Prowadzone są badania genetyczne nad lucerną oraz selekcja materiałów wyjściowych koniczyny czerwonej. Głównym kierunkiem prac jest zwiększenie poziomu plonowania nasiennego lucerny poprzez wykorzystanie unikalnych genotypów wyselekcjonowanych w IHAR: lp - długi kwiatostan, tf - wierzchołkowy kwiatostan, pi - gałęzistość kwiatostanów, lv - długożywotność kwiatów.
 

Szczytowy kwiatostanlucerny.

Wiechowaty kwiatostan lucerny.

Długi kwiatostan lucerny.

 

Ważniejsze publikacje:
- Bodzon Z. 1998. Inheritance of spontaneous long peduncle mutation in alfalfa (Medicago sativa L.). Plant Breed. and Seed Sci. 42 (1): 3-9
- Staszewski Z., Bodzon Z. 1999. Inheritance of branch raceme inflorescence determinet by a spontaneous mutation in Medicago sativa L. Proc. of the 22nd Eucarpia Fodder Crop and Ammenity Grasses Section Meeting. St. Petersburg : 65 – 68
- Staszewski Z., Bodzon Z., Staszewski L. 2001. Influence of some recessive genes on plant and inflorescence characteristics in alfalfa. Plant Breeding and Seed Sci. 44 (2): 29-38
- Staszewski Z., Bodzon Z. 2002. Przydatność genu lp do zwiększenia plonowania nasiennego lucerny siewnej (Medicago sativa L.). Biul. IHAR. 221: 167-173
- Staszewski Z., Bodzon Z. 2003. The method of seed yield improvements of Medicago sativa L. Vorträge für Pflanzenzüchtung, H. 59: 183-185
- Bodzon Z. 2004. Correlations and heritability of the characters determining the seed yield of the long raceme alfalfa (Medicago sativa L.) J. App. Genet. 45 (1): 49-59

  • Wytwarzanie materiałów wyjściowych traw o podwyższonej odporności na choroby i wartości gospodarczej

- Celem pracy jest poszukiwanie materiałów wyjściowych do hodowli nowych odmian życicy trwałej i wielokwiatowej o podwyższonej odporności na rdzę źdźbłową i koronową. Materiały otrzymane od hodowców są badane w warunkach polowych przy infekcji naturalnej oraz po inokulacji populacją rdzy. Obiekty wykazujące odporność wyższą od powszechnie uprawianych odmian wzorcowych są przekazywane do dalszej hodowli.

 

Szkółki polowe.

Puccinia graminis f. ssp. graminicola naLolium perenne.

 

- Dużym problemem w hodowli traw jest ujemna korelacja między użytkową wartością pastewną czy też trawnikową, a plennością nasienną. Stąd większość najwartościowszych odmian daje niskie plony, a tym samym mniejszą introdukcję i opłacalność uprawy. Kompleksowa ocena łącznej wartości gospodarczej (pastewnej i plonu nasion) ma duże znaczenie praktyczne i stanowi nową jakość oceny nowych materiałów. Dlatego celem pracy jest zbadanie wartości użytkowej (pastewnej) i plonu nasion oraz określenie syntetycznej wartości gospodarczej testowanych materiałów (rodów).

Wybrane publikacje:
- Czembor E., Feuerstein U., Żurek G. 2002. Diversity of Polish ecotypes of Kentucky bluegrass in green mass production. In: “Broad Variation and Precise Characterization – Limitation for the Future” Święcicki W.K. et al (eds.), IGR, IPGRI, IHAR, Poznań, Poland : 307-309
- Czembor E., Feuerstein U., Żurek G. 2002. Some characteristics of Kentucky bluegrass ecotypes from Poland. In: “Broad Variation and Precise Characterisation – Limitation for the Future” Święcicki W.K. et al., (eds.), IGR, IPGRI, IHAR, Poznań, Poland, : 310 – 311
- Żyłka D. 2001. Próba kompleksowej oceny wartości użytkowej i nasiennej odmian traw gazonowych na przykładzie Poa pratensis L. Zesz. Probl. Post. Nauk Rol. 474: 103-112
- Martyniak D., Prończuk S. 2003. Ocena odmian i rodów kępowych i rozłogowych Festuca rubra L. z zastosowaniem wskaźnika wartości gospodarczej. Biul. IHAR, 225: 303-311

  • Wytwarzanie materiałów wyjściowych koniczyny czerwonej do hodowli odmian o wysokim potencjale plonowania i zwiększonej odporności na porażenie mączniakiem prawdziwym
  • Upowszechnianie wiedzy i propagowanie idei dotyczącej wykorzystania traw
design by VENTI