Zadanie 1.2
| Tytuł projektu: | Charakterystyka i zachowanie ex situ zasobów genowych rolniczych roślin użytkowych. |
| Kierownik projektu: | dr hab. M. Boczkowska, prof. Instytutu |
Szczegółowy opis zakresu rzeczowego zadań w 2023r.:
Zróżnicowanie wewnątrz gatunków (zmienność wewnątrzgatunkowa) roślin rolniczych uprawianych w Polsce wykazuje tendencję spadkową. W perspektywie postępującego procesu utraty tej zmienności istnieje potrzeba kontynuowania działań, których celem jest gromadzenie i uzupełnianie kolekcji o nowe obiekty oraz ocena wartości użytkowej zgromadzonych zasobów genowych roślin i ich dzikich krewniaków, ponieważ zróżnicowanie oraz zmienność roślin na poziomie gatunkowym, odmianowym, wewnątrz odmianowym i populacyjnym stanowi niezbędny materiał wyjściowy do genetycznego udoskonalenia roślin uprawnych.
Uzupełnienie informacji o przechowywanych obiektach o molekularne dane paszportowe wykorzystywane do identyfikacji duplikatów i oceny integralności genetycznej obiektów. W roku 2023 zaplanowane zostały badania molekularne w obrębie kolekcji pszenicy w celu uzyskania informacji o stopniu zróżnicowania genetycznego obiektów, oceny integralności genetycznej, identyfikacji duplikatów i określenia pul genowych w kolekcji zasobów genowych pszenicy. Molekularna charakterystyka obiektów, która pozwala odkryć zawartą w nich użyteczną różnorodność, konieczna jest, aby pokonać bariery między zachowaniem a wykorzystaniem roślinnych zasobów genowych przez naukę i hodowlę.
Realizacja zadania obejmuje następujące kolekcje:
- kolekcja pszenicy zwyczajnej,
- kolekcja pszenicy twardej,
- kolekcja pozostałych gatunków pszenic,
- kolekcja żyta,
- kolekcja pszenżyta,
- kolekcja jęczmienia,
- kolekcja owsów,
- kolekcja gryki i tatarki,
- kolekcja kukurydzy,
- kolekcja ziemniaka tetraploidalnego,
- kolekcja ziemniaka diploidalnego oraz dzikich gatunków ziemniaka,
- kolekcja buraka cukrowego i pastewnego oraz dzikich gatunków pokrewnych,
- kolekcja grochu,
- kolekcja łubinów,
- kolekcja traw i innych trwałych użytków zielonych
- kolekcja soi,
- kolekcja tytoniu,
- kolekcja chmielu,
- kolekcja lnu,
- kolekcja konopi,
- kolekcja roślin zielarskich,
- kolekcja roślin przyprawowych,
Opis zadania:
Zakresy zadań, określone w punktach 1-10, realizowane będą na podstawie ustaleń zakresu pracy w 2023 między Koordynatorem, a jednostkami i/lub kuratorami w/w kolekcji.
- Utrzymanie zasobów genowych w kolekcjach polowych, szklarniowych, in vitro i w ciekłym azocie.
- Reprodukcja zgromadzonych zasobów genowych w w/w kolekcjach.
- Przekazywanie do długoterminowej przechowalni prób nasion spełniających wymogi jakościowe.
- Charakterystyka morfologiczna, ocena wartości użytkowej i ocena molekularna zasobów genowych.
- Przekazywanie danych paszportowych i waloryzacyjnych dotyczących obiektów z kolekcji do centralnej bazy danych o zasobach genowych roślin użytkowych w postaci standardowego pliku w formacie xls, zdjęć w postaci plików w formacie jpg.
- Prowadzenie zbioru zasobów roślinnych poprzez realizację ekspedycji terenowych wykonywanych zgodnie z planem, wyjazdów lustracyjnych i wymianę z innymi ośrodkami.
- Udostępnianie zgromadzonych obiektów z kolekcji polowych, szklarniowych, in vitro i w ciekłym azocie i raportowanie do Koordynatora Obszaru 1 informacji o liczbie obiektów udostępnionych.
- Uzyskanie 150 linii czystych z rozmnażanych i ocenianych w 2023 r. obiektów z kolekcji pszenicy, jęczmienia i owsa i przekazanie nasion do przechowalni długoterminowej w ramach kolekcji dedykowanych do prac badawczo-hodowlanych.
- Przeprowadzenie działań na rzecz podnoszenia świadomości społeczeństwa w zakresie znaczenia roślinnych zasobów genowych roślin rolniczych poprzez szkolenia lub/i prezentacje na konferencjach.
- Współpraca krajowa i międzynarodowa, w tym:
- współpraca ze stacjami hodowli roślin i ośrodkami naukowymi, ośrodkami doradztwa rolniczego, udział w dniach pola, współpraca z uczelniami wyższymi w tym udział w wykładach, opracowywanie artykułów, przygotowywanie szkoleń, praktyk studenckich, zdalnego nauczania, współpraca z organizacjami pozarządowymi w zakresie działań na rzecz zachowania różnorodności biologicznej roślin,
- współpraca międzynarodowa w ramach programu ECPGR,
- współpraca z bankami genów innych państw.