Zadanie 3.6
| Tytuł projektu: | Wytwarzanie materiałów wyjściowych rzepaku odpornych na wirusa żółtaczki rzepy (TuYV). (2023) |
| Kierownik projektu: | dr E.Starzycka -Korbas |
Szczegółowy opis zakresu rzeczowego zadań w 2023r.:
Temat badawczy 1: Krzyżowanie linii rzepaku w celu wyodrębnienia i przeniesienia odporności na wirusa żółtaczki rzepy (YuYV)
Cel tematu badawczego 1: Kontynuacja prac badawczo-hodowlanych mających na celu wyodrębnienie i przeniesienie odporności na wirusa żółtaczki rzepy (TuYV) do rzepaku. Komponentami do krzyżowań stanowić będą nowe linie, które powstały w poprzednich latach oraz inne odmiany z deklarowaną odpornością na wirusa żółtaczki rzepy. Ma to na celu piramidyzację odporności w badanych liniach rzepaku. W celu poszerzenia zmienności do krzyżowań dołączone zostaną również mieszańce międzygatunkowe. Uzyskane nasiona będą przebadane biochemicznie na zawartość tłuszczu i związków antyżywieniowych. Odporność nowych linii oceniona zostanie na podstawie powstałych objawów po inokulacji mszycami będącymi nosicielami TuYV oraz testu Elisa. Test Elisa daje bardzo ważne informację na temat koncentracji wirusa w roślinie, a na podstawie objawów chorobowych w postaci antocjanowych przebarwień na liściach można określić, które rośliny wykazują odporność na badanego patogena (najkorzystniej, gdy w roślinie stwierdzona jest obecność wirusa, przy braku lub przy objawach w niewielkim stopniu). Odporne segreganty rzepaku będą włączone do kolejnego cyklu krzyżowań. Dodatkowo w celu namnożenia przeselekcjonowanego dotychczas materiału, najlepsze linie rzepaku zostaną wysiane w warunkach polowych (sierpień, wrzesień 2023).
Opis zadania temat badawczy 1:
- Krzyżowanie form odpornych i nieodpornych rzepaku w warunkach szklarniowych.
- Wysiew w warunkach szklarniowych oraz polowych odmian rzepaku oraz linii hodowlanych o odporności na TuYV.
- Ocena odporności Brassica napus przy użyciu testu Elisa, po inokulacji wektorami owadzimi.
Temat badawczy 2: Opracowanie markerów DNA – dla efektywnej selekcji genotypów rzepaku odpornych/ tolerancyjnych na infekcję wirusem żółtaczki rzepy TuYV.
Cel tematu badawczego 2: opracowanie markerów DNA specyficznych dla cechy odporności rzepaku na infekcję wirusem TuYV. W pierwszym etapie realizacji planowane jest testowanie dwóch markerów SCAR zaadaptowanych z literatury, specyficznych dla cechy odporności na infekcję wirusem TuYV, na materiale roślinnym obejmującym: 300 linii DH wytworzonych w wyniku skrzyżowania odmian odpornych rzepaku z podatnymi liniami hodowlanymi, rośliny rodzicielskie dla tych populacji, a także genotypy referencyjne (o zdefiniowanej odporności), oraz 20 genotypów wytworzonych z Temacie 1., łącznie 330 genotypów. Z badanych roślin zostanie wyizolowany genomowy DNA, który zostanie poddany analizie przy użyciu specyficznych dwóch markerów SCAR. Dodatkowo, spośród 300 linii DH zostanie wybranych 80, do badań fenotypowych z wykorzystaniem testu ELISA. Zestawienie wyników analiz DNA (markery SCAR) z oceną fenotypu – podatny/ odporny na infekcję (test ELISA) pozwoli na wstępną ocenę przydatności zastosowanych markerów SCAR.
Opis zadania temat badawczy 2:
- Ekstrakcja genomowego DNA z młodych liści 330 badanych roślin.
- Analizy 330 prób DNA z wykorzystaniem dwóch markerów SCAR specyficznych dla genotypów odpornych na wirusa żółtaczki rzepy TuYV.
- Wybór 80 linii DH i przeprowadzenie analizy fenotypu (odporny/ podatny na infekcję wirusem TuYV) z zastosowaniem testu ELISA.
- Analiza korelacji marker DNA – cecha fenotypowa i określenie specyficzności użytych markerów dla wybranych 80 genotypów.