Zadanie 6.2
| Tytuł projektu: | Dobór odmian kukurydzy do różnych celów użytkowania w ramach Ekologicznego Doświadczalnictwa Odmianowego. |
| Kierownik projektu: | dr P.Ochodzki |
Szczegółowy opis zakresu rzeczowego zadań w 2023r.:
Opis zadania:
Powierzchnia uprawy kukurydzy na ziarno w Polsce przekroczyła 1 200 000 ha, a na kiszonkę 686 000 ha, co stawia uprawę tego gatunku na czołowym miejscu. Jednocześnie przyczynia się to do zwiększenia presji patogenów związanych z tą uprawą na środowisko, w tym na uprawy ekologiczne tego gatunku.
Powierzchnia upraw ekologicznych kukurydzy jest znacznie niższa, natomiast brakuje możliwości ochrony fungicydowej upraw. Porażenie ziarna kukurydzy przez grzyby z rodzaju Fusarium oraz obecność wytwarzanych przez nie mikotoksyn są jednymi z najważniejszych problemów związanych z jakością ziarna i bezpieczeństwem żywności, również w kontekście zmieniających się warunków klimatycznych, zwłaszcza ocieplania klimatu i zmian w profilu występujących patogenów. Najbardziej efektywną metodą ochrony wydaje się być dobór odmian o podwyższonej odporności na fuzariozy.
- Po dwanaście wybranych odmian na ziarno i na kiszonkę będzie uprawianych w warunkach ekologicznych na polu certyfikowanym w IHAR-PIB w Radzikowie, oraz na ekologicznych polach doświadczalnych COBORU i w indywidualnym gospodarstwie ekologicznym w zróżnicowanych warunkach klimatyczno-glebowych Polski.
- Ocena porażenia roślin przez najważniejsze choroby grzybowe i uszkodzenia wywołane przez patogeny (omacnica prosowianka) oraz porażenie kolb przez grzyby fuzaryjne. Identyfikacja gatunków grzybów z rodzaju Fusarium oraz określenie częstotliwości ich występowania na ziarnie.
- Określenie profilu ilościowego najważniejszych gatunków Fusarium zasiedlających ziarno badanych odmiany kukurydzy metodą q-PCR.
- Obserwacje kondycji roślin za pomocą drona wyposażonego w kamerę multispektralną i próba korelacji z parametrami plonu.
- Określenie wielkości plonu ziarna i jego wilgotność przy zbiorze, skład jakościowy ziarna oraz zawartość najważniejszych mikotoksyn fuzaryjnych.
- Ocena w doświadczeniach kiszonkowych plonu zielonej masy i parametry jakościowe kiszonki.
- Przeprowadzenie w Radzikowie doświadczenia infekcyjnego z grzybami z rodzaju Fusarium; oceniony będzie stopień porażenia kolb w skali 0-5.
- W ziarnie uzyskanym z doświadczeń infekcyjnych oraz z doświadczeń w ramach EDO za pomocą techniki spektrometrii mas (LC MS-MS) określona zostanie zawartość najważniejszych mikotoksyn fuzaryjnych: DON i jego pochodne 3AcDON, 15 AcDON, ZEA, FUM. Oznaczone zostaną także poziomy mikotoksyn zamaskowanych oraz innych, mogących wystąpić z powodu zmian klimatycznych (aflatoksyny).
- W ziarnie uzyskanym z doświadczeń EDO analizowane będą również składniki żywieniowe, takie jak luteina i zeaksantyna.
- Przygotowanie w terminie do końca września 2023 r. projektu rekomendacji najlepszych odmian kukurydzy do uprawy ekologicznej w postaci opracowania „Opis przebadanych odmian kukurydzy i wytypowanie odmian najbardziej przydatnych dla rolnictwa ekologicznego z uwzględnieniem odmian odpornych na Fusarium – 3 na ziarno, 3 na kiszonkę – poradnik dla rolnika”.